Lokalizacja: Strona główna >> 90 rocznica Traktatu Wersalskiego >> Konflikty zbrojne >> Sprawa Polska
Sprawa Polska
Zgodnie z 13 punktem propozycji Wilsona, Polska miała uzyskać "swobodny dotstęp do morza", Zgodnie też z wstępnymi propozycjami opartymi na tzw. Lnii Dmowskiego do Polski miały powrócić nie tylko ziemie zabrane jej przez Prusy w I i II rozbiorze (a było już po powstaniu wielkopolskim i Wielkopolska znajdowała się już pod polską władzą), ale i Śląsk Górny, Pomorze z Gdańskiem oraz południowe Prusy Wschodnie.
Jednak przeciwdziałanie niemieckiej dyplomacji wsparte zwłaszcza przez brytyjska delegację spowodowało że na Mazurach i na Górnym Śląsku miał zostać przeprowadzone plebiscyty. Z Gdańska z okręgiem utworzono "Wolne Miasto Gdańsk" pod formalnym protektoratem Polski. Plebiscyt na Mazurach przeprowadzono w lecie 1920 roku gdy właśnie armie bolszewickie szły na Warszawę i dalszy byt państwa polskiego był niepewny, w rezultacie też za Polską padło ok. 10 % głosów. Na Górnym Śląsku w plebiscycie przeprowadzonym na Niemcy padło około 60 % głosów, na Polskę - 40 %. Sukces Niemcom umożliwił fakt że Niemcy na dzień plebiscytu – 20 III 1920 r. - sprowadzili na Śląsk wiele osób nie mających tą ziemia związku. Polski polityk Wojciech Korfanty zaproponował podział śląska tak by cześć wschodnia której większe poparcie miała Polska jej przypadła, zachodnia – rolnicza Niemcom (linia Korfantego). Wobec niemieckiego sprzeciwu 2/3 V 1921 wybuchło trzecie powstanie śląskie. Po zakończeniu walk 12 X 1921 Rada Ligi narodów ostatecznie rozgraniczyła tereny na górnym Śląsku przyznając Polsce powiaty: katowicki, lubliniecki, pszczyński, rybnicki, świętochłowicki i tarnogórski - 29 % obszaru plebiscytowego z 46 % ludności tego obszaru. Wielkim sukcesem Polski było odzyskanie 10 II 1920 r. Pomorza –wprawdzie bez Gdańska - i „zaślubiny z morzem” jakich dokonał gen. Józef Haller.